W okresie jesienno‑zimowym wcześniej zapada zmrok, a na drogach częściej występuje mgła, deszcz, śnieg oraz śliska nawierzchnia. W takich warunkach oświetlenie pojazdu pełni dwie funkcje: pozwala kierowcy widzieć przeszkody i sprawia, że pojazd jest widoczny dla innych uczestników ruchu. Sprawność lamp, ich ustawienie oraz regularne czyszczenie wpływają bezpośrednio na bezpieczeństwo na drodze.
Jakich świateł używać w różnych warunkach?
W czasie normalnej przejrzystości powietrza od świtu do zmierzchu dopuszczalne jest używanie świateł do jazdy dziennej. Gdy widoczność się pogarsza — na przykład z powodu mgły, deszczu lub śniegu — kierowca powinien zastosować światła mijania, przednie światła przeciwmgłowe albo oba rodzaje jednocześnie. Tylne światła przeciwmgłowe wolno używać tylko wtedy, gdy widoczność spada poniżej 50 metrów, i należy je wyłączyć natychmiast po poprawie warunków. Używanie świateł dziennych po zmroku lub w warunkach ograniczonej widoczności stanowi wykroczenie.
Czy i kiedy stosować światła drogowe?
Światła drogowe, potocznie „długie”, stosuje się od zmierzchu do świtu na nieoświetlonych odcinkach zamiast świateł mijania lub razem z nimi, pod warunkiem że nie będą oślepiać innych uczestników ruchu. Przełączenie na światła mijania jest wymagane przy zbliżaniu się do pojazdu nadjeżdżającego z przeciwka oraz do pojazdu poprzedzającego, gdy kierujący może zostać oślepiony. Taką samą zasadę stosuje się przy zbliżaniu do pojazdu szynowego lub jednostki pływającej, jeżeli istnieje ryzyko oślepienia.
Co wpływa na skuteczność oświetlenia?
Zbyt nisko ustawione reflektory nie oświetlają drogi wystarczająco szeroko, a zbyt wysoko ustawione mogą oślepiać innych kierowców. Brud, błoto i sól drogowa na kloszach ograniczają zasięg i efektywność światła. Wiele samochodów ma tryb automatyczny sterowania światłami, który działa głównie na podstawie natężenia światła słonecznego — nie zawsze rozpoznaje mgłę, deszcz czy śnieg, dlatego system warto kontrolować i w razie potrzeby przełączyć oświetlenie ręcznie.
Jakie sankcje grożą za brak wymaganych świateł?
Jazda bez obowiązkowego oświetlenia w warunkach ograniczonej widoczności w ciągu dnia podlega karze pieniężnej oraz punktom karnym. Za takie wykroczenie przewidziany jest mandat w wysokości 200 zł oraz 2 punkty. Kwestia ta dotyczy zarówno samochodów, jak i innych użytkowników dróg, których widoczność jest istotna dla bezpieczeństwa ruchu.
Jak postępować w praktyce?
Kierowca powinien regularnie sprawdzać działanie wszystkich lamp oraz ich ustawienie. Czyszczenie reflektorów po przejeździe w trudnych warunkach przywraca skuteczność oświetlenia. W pojazdach wyposażonych w czujniki zmierzchu należy monitorować, czy system zareagował poprawnie, i ręcznie włączyć odpowiednie światła w sytuacjach ograniczonej przejrzystości powietrza. Również rowerzyści i piesi muszą dbać o widoczność — odpowiednie oświetlenie lub elementy odblaskowe zwiększają szanse bycia zauważonym przez kierujących.
Wysokość mandatu za brak wymaganych świateł to 200 zł, a przewidziane punkty karne wynoszą 2.