Muzeum Śląskie w Katowicach zostało powołane 23 stycznia 1929 roku na mocy uchwały Sejmu Śląskiego. Placówka funkcjonowała w formie muzeum regionalnego w okresie międzywojennym, a od 2015 roku działa w nowym kompleksie muzealnym w Katowicach. Muzeum jest współprowadzonym podmiotem kultury.
Jak powstało Muzeum Śląskie?
Początki muzeum wiążą się z utworzeniem w 1924 roku Towarzystwa Muzeum Ziemi Śląskiej, które miało za zadanie gromadzić pamiątki materialne i duchowe regionu. Inicjatorami towarzystwa byli między innymi Ernest Farnik, Stanisław Ligoń, Konstanty Prus i ks. Emil Szramek. W 1927 roku wojewoda powołał Oddział Sztuki i mianował Tadeusza Dobrowolskiego okręgowym konserwatorem zabytków oraz kierownikiem muzeum.
Oficjalne udostępnienie zbiorów nastąpiło 29 maja 1930 roku. W pierwszych latach działalności placówka zajmowała kilkadziesiąt sal wystawowych i pełniła rolę regionalnego centrum dokumentacyjnego i wydawniczego.
Co stało się z muzeum podczas II wojny światowej?
Przed wybuchem wojny podjęto ewakuację najcenniejszych zbiorów — 20 sierpnia 1939 roku wysłano do Lublina skrzynie z malarstwem i dokumentacją. Po zajęciu Katowic przez Niemcy instytucja przestała istnieć w dotychczasowej formie, a część zbiorów przewieziono do Bytomia. Budynek muzeum w Katowicach został rozebrany w latach 1941–1944.
Po wojnie część kolekcji znaleziono w bytomskich placówkach. W latach 1945–1950 placówka była przejściowo odtworzona w Bytomiu, a polskie władze zdecydowały później o utworzeniu muzealnej narracji regionalnej również w Bytomiu.
Restytucja i nowa siedziba
Restytucja Muzeum Śląskiego nastąpiła w grudniu 1984 roku. Tymczasową siedzibą stał się budynek dawnego "Grand Hotelu" w Katowicach. W kolejnych latach muzeum opracowało program działalności i w 2006 roku zostało wpisane do Państwowego Rejestru Muzeów.
Od 2015 roku Muzeum Śląskie działa w kompleksie nowych gmachów w Katowicach; instytucja współprowadzi swoją działalność razem z samorządem województwa oraz Ministerstwem Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
Jakie zbiory i projekty prowadzi Muzeum Śląskie?
Do ważniejszych kolekcji muzeum należą zbiory malarstwa polskiego sprzed i po 1945 roku, w których znajdują się prace takich twórców jak Józef Chełmoński, Artur Grottger, Tadeusz Makowski, Jacek Malczewski, Jan Matejko, Józef Mehoffer i Stanisław Wyspiański. Muzeum posiada również zbiory sztuki nieprofesjonalnej, fotografii artystycznej i dokumentalnej, polskiego plakatu oraz rozbudowane kolekcje etnograficzne i scenograficzne.
Placówka prowadzi prace badawcze w dziedzinach archeologii, historii, etnografii, plastyki nieprofesjonalnej oraz dokumentacji regionu. Muzeum realizuje projekty edukacyjne i artystyczne oraz uczestniczy w wydarzeniach takich jak Noc Muzeów i Metropolitalna Noc Teatrów.
Czy muzeum współpracuje z innymi instytucjami?
Muzeum Śląskie współpracuje z placówkami zagranicznymi i krajowymi. Współpraca obejmuje między innymi Muzeum Ziemi Górnośląskiej w Ratingen, Muzeum Ziemi Śląskiej w Opawie, Muzeum Śląskie w Görlitz, Słowacką Galerię Narodową oraz instytucje muzealne z Finlandii i Włoch.
Muzeum kontynuuje gromadzenie i badanie dziedzictwa regionu, podejmując działania łączące historię Górnego Śląska z osiągnięciami sztuki i badań współczesnych.
Informacje praktyczne
- Adres: Tadeusza Dobrowolskiego 1, 40-205 Katowice — wyznacz trasę w Google Maps
- Godziny otwarcia: wt–nd 10:00–20:00
- Telefon: +48327799300
- Strona internetowa: muzeumslaskie.pl
- Ocena w Mapach Google: 4,8 (10 076 opinii)
